Ιατρική Στιπ (Goce Delčev): Κανόνες Φοίτησης και Μεταφορά Σπουδών

Τι είναι η Σχολή Ιατρικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Goce Delčev στη Στιπ και ποια προγράμματα προσφέρει;

Το Πανεπιστήμιο Goce Delčev είναι δημόσιο πανεπιστήμιο με έδρα τη Στιπ, πόλη της ανατολικής Βόρειας Μακεδονίας. Στη Σχολή Ιατρικών Επιστημών φοιτούν τόσο Βορειομακεδόνες όσο και ξένοι φοιτητές, και η σχολή διαθέτει ξεχωριστές εκδοχές των βασικών προγραμμάτων της: μία με γλώσσα διδασκαλίας τα μακεδονικά και μία με δηλωμένη γλώσσα διδασκαλίας τα αγγλικά.

Στην κατηγορία των ολοκληρωμένων προγραμμάτων εντάσσονται η Γενική Ιατρική, η Οδοντιατρική και η Φαρμακευτική. Δίπλα τους λειτουργούν σύντομα προγράμματα πρώτου κύκλου, όπως Νοσηλευτική, Μαιευτική, Φυσικοθεραπεία, Οπτομετρία, Τεχνολόγοι ιατρικού εργαστηρίου και Οδοντοτεχνίτες. Στον οδηγό αυτόν εστιάζουμε στα τρία επαγγέλματα που αφορούν τους περισσότερους αναγνώστες μας.

Δεν υπάρχει Κτηνιατρική στη Στιπ. Κτηνιατρικές σχολές λειτουργούν σε άλλες πόλεις της χώρας και καλύπτονται σε ξεχωριστό άρθρο. Αν ψάχνετε συνολική εικόνα για όλες τις σχολές υγείας της Βόρειας Μακεδονίας, δείτε το συγκριτικό μας άρθρο για τα πανεπιστήμια της χώρας.

Πόσα χρόνια διαρκούν η Ιατρική, η Οδοντιατρική και η Φαρμακευτική στη Στιπ;

Το δημοσιευμένο αγγλόφωνο πρόγραμμα της Γενικής Ιατρικής ορίζει εξαετή διάρκεια, δώδεκα εξάμηνα και 360 μονάδες ECTS, δηλαδή 30 μονάδες ανά εξάμηνο. Το πρώτο έτος περιλαμβάνει Ανατομία, Βιοφυσική, Ιατρική Χημεία, Βιολογία, Ιστολογία και Εμβρυολογία, Βασική Βιοχημεία, Ανθρώπινη Γενετική και Πρώτες Βοήθειες. Στο δεύτερο και τρίτο έτος ακολουθούν Φυσιολογία, Μικροβιολογία, Ανοσολογία, Φαρμακολογία, Παθοφυσιολογία και Παθολογική Ανατομία.

Τα έτη τέσσερα και πέντε καλύπτουν τα κλινικά αντικείμενα: Παθολογία, Λοιμώδη Νοσήματα, Ακτινολογία, Δερματολογία, Νευρολογία, Ψυχιατρική, Παιδιατρική, Χειρουργική, Μαιευτική και Γυναικολογία, Ορθοπεδική, Ογκολογία και Αναισθησιολογία. Το έκτο έτος περιλαμβάνει ΩΡΛ, Οφθαλμολογία, Ιατροδικαστική, Επείγουσα Ιατρική και τελική κλινική άσκηση.

Για τη Φαρμακευτική στα αγγλικά η ανακοίνωση εισαγωγής αναφέρει δέκα εξάμηνα και, για ένα ακαδημαϊκό έτος, σημείωση ότι η διαδικασία πιστοποίησης του προγράμματος βρισκόταν σε εξέλιξη. Σας συνιστούμε να ζητήσετε από τη Γραμματεία γραπτή επιβεβαίωση για την κατάσταση του προγράμματος της χρονιάς εισαγωγής σας.

Για την Οδοντιατρική δεν εντοπίσαμε δημοσιευμένο αριθμό εξαμήνων. Ο νόμος για την ανώτατη εκπαίδευση ορίζει για την οδοντιατρική ελάχιστη διάρκεια δέκα εξαμήνων, και η πραγματική διάρκεια κάθε πανεπιστημίου προκύπτει από το πρόγραμμά του.

Πόσο κοστίζουν η Ιατρική, η Οδοντιατρική και η Φαρμακευτική στο Πανεπιστήμιο Goce Delčev;

Οι τιμές αφορούν τον κατάλογο του ακαδημαϊκού έτους 2026/27. Η δόση καταβάλλεται σε δύο ίσες δόσεις, στην αρχή κάθε εξαμήνου. Σε παλαιότερες δημοσιεύσεις του πανεπιστημίου η Ιατρική εμφανιζόταν με 4.000 € ετησίως, κάτι που δείχνει ότι οι χρεώσεις αλλάζουν και ότι αξίζει να ελέγχετε πάντα την τρέχουσα χρονιά.

Στο κόστος σπουδών προσθέστε τη διαμονή, τα έξοδα ζωής, τα εργαστηριακά υλικά και το κόστος επαναλαμβανόμενων μαθημάτων. Ο κανονισμός σπουδών προβλέπει ότι κάθε επανάληψη μαθήματος συνοδεύεται από οικονομική επιβάρυνση που ορίζει η Σύγκλητος. Για μια ρεαλιστική εκτίμηση του συνολικού κόστους, συγκρίνετε πάντα με τις εναλλακτικές σε άλλες χώρες της Ευρώπης.

Ισχύει ο κανόνας ν+ της Ελλάδας στο Πανεπιστήμιο Goce Delčev;

Οι Έλληνες φοιτητές έχουν συνηθίσει στον κανόνα ν+, που καθορίζει ανώτατο όριο φοίτησης και οδηγεί σε διαγραφή όταν το όριο ξεπεραστεί. Ο κανόνας αυτός ανήκει στην ελληνική νομοθεσία και δεν εφαρμόζεται σε ιδρύματα άλλης χώρας.

Στο Πανεπιστήμιο Goce Delčev οι διατάξεις για την πρόοδο, τις εξετάσεις και τη διάρκεια περιέχονται στον κανονισμό σπουδών του πρώτου κύκλου. Ο κανονισμός αυτός ορίζει ότι οι φοιτητές μπορούν να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους μέσα στο διπλάσιο της κανονικής διάρκειας του προγράμματος. Για ένα εξαετές πρόγραμμα αυτό αντιστοιχεί σε 12 έτη.

Η διαφορά έχει πρακτική σημασία. Ένας Έλληνας φοιτητής που έχει μάθει να υπολογίζει το ν+2 δεν πρέπει να μεταφέρει τους αριθμούς αυτούς στη Στιπ. Ταυτόχρονα, το γεγονός ότι το όριο είναι μακρύ δεν σημαίνει ότι η πρόοδος είναι χωρίς πίεση, γιατί η μετάβαση από έτος σε έτος εξαρτάται από τις μονάδες που έχετε συγκεντρώσει.

Πώς βαθμολογούνται οι εξετάσεις και πόσες φορές μπορεί κανείς να δώσει ένα μάθημα στη Στιπ;

Ο κανονισμός ορίζει ότι η τελική βαθμολογία προκύπτει από 100 βαθμούς. Οι δραστηριότητες πριν από την τελική εξέταση αξίζουν έως 70 βαθμούς και η τελική εξέταση 30 βαθμούς για τους φοιτητές πλήρους φοίτησης. Η αντιστοίχιση είναι: 91 έως 100 βαθμοί δίνουν 10, 81 έως 90 δίνουν 9, 71 έως 80 δίνουν 8, 61 έως 70 δίνουν 7, 51 έως 60 δίνουν 6 και 50 βαθμοί ή λιγότεροι σημαίνουν αποτυχία.

Όποιος φτάσει τους 42 βαθμούς πριν από την εξέταση μπορεί να εξεταστεί έως τρεις φορές ενώπιον του διδάσκοντα. Η τέταρτη προσπάθεια, εφόσον την ζητήσει ο φοιτητής, γίνεται ενώπιον τριμελούς επιτροπής διδασκόντων του ίδιου ή συναφούς γνωστικού πεδίου, χωρίς τον διδάσκοντα που εξέτασε τον φοιτητή. Όποιος δεν φτάσει τους 42 βαθμούς πρέπει να επαναλάβει το μάθημα την επόμενη χρονιά, και οι παλιοί βαθμοί δεν προσμετρούνται.

Οι εξεταστικές περίοδοι είναι τρεις βασικές, Φεβρουάριος, Ιούνιος και Σεπτέμβριος, με πιθανές πρόσθετες περιόδους τον Απρίλιο, τον Οκτώβριο και τον Δεκέμβριο. Όποιος έχει περάσει ένα μάθημα μπορεί, εντός τεσσάρων μηνών, να ζητήσει επανάληψη της τελικής αξιολόγησης για υψηλότερο βαθμό, αλλά ο χαμηλότερος νέος βαθμός είναι οριστικός. Η παρακολούθηση απαιτεί τουλάχιστον 60% των προγραμματισμένων διαλέξεων και φροντιστηρίων για να αποκτηθούν οι αντίστοιχοι βαθμοί.

Ποιες προϋποθέσεις ισχύουν για να περάσει κάποιος στο επόμενο έτος;

Οι αριθμοί αυτοί προκύπτουν από τον κανονισμό σπουδών και έχουν μεγάλη πρακτική σημασία. Ένας φοιτητής της Ιατρικής που δεν συγκεντρώνει τα ECTS του δεύτερου έτους δεν προχωρά και ξαναγράφεται στο ίδιο έτος. Το εξάμηνο επικυρώνεται μόνο όταν όλοι οι διδάσκοντες υπογράψουν τον ηλεκτρονικό δείκτη του φοιτητή.

Το ανώτατο φορτίο είναι 30 ECTS ανά εξάμηνο και 60 ECTS ανά έτος. Αυτό σημαίνει ότι ένας φοιτητής που έχει συσσωρεύσει καθυστερήσεις δεν μπορεί να τις καλύψει μέσα σε μία χρονιά. Η συσσώρευση λειτουργεί σαν χιονοστιβάδα, και γι' αυτό η πρώτη προειδοποίηση, δηλαδή ένα εξάμηνο χωρίς επικύρωση, αξίζει να αντιμετωπίζεται άμεσα.

Τι είναι η παύση σπουδών και πότε θεωρείται ότι διακόπηκε η φοίτηση;

Ο κανονισμός αναγνωρίζει ότι υπάρχουν περιστάσεις που δικαιολογούν παύση. Ανάμεσά τους είναι η εγκυμοσύνη, η ύπαρξη παιδιού ηλικίας έως ενός έτους, η ασθένεια διάρκειας μεγαλύτερης του εξαμήνου, οι οικογενειακοί λόγοι, ορισμένες ανταλλαγές, η επαγγελματική πρακτική άσκηση τουλάχιστον έξι μηνών, η συμμετοχή σε εθνική ομάδα και η αδυναμία κάλυψης των οικονομικών υποχρεώσεων. Την παύση εγκρίνει ο κοσμήτορας.

Στη διάρκεια της παύσης ο φοιτητής μπορεί να δώσει εκκρεμείς εξετάσεις που του επιτρέπουν να εγγραφεί στο επόμενο έτος. Η παύση πρέπει να ενεργοποιηθεί εντός 30 ημερών από τη λήξη της προθεσμίας για τους λόγους που τη δικαιολογούν. Αν αυτό δεν γίνει, η περίοδος θεωρείται διακοπή σπουδών.

Για την επανάκτηση της φοιτητικής ιδιότητας μετά από διακοπή, ο φοιτητής υποβάλλει αίτηση στον αντιπρύτανη ή τον αντιπροϊστάμενο της μονάδας. Εκείνος αποφασίζει ποιες εξετάσεις αναγνωρίζονται και ποιες πρέπει να επαναληφθούν. Η απόφαση αυτή είναι κρίσιμη για κάθε μελλοντικό σχεδιασμό και δεν μπορεί να προβλεφθεί εκ των προτέρων.

Πώς είναι οργανωμένη η κλινική εκπαίδευση στην Ιατρική της Στιπ;

Η κλινική εκπαίδευση είναι το σημείο όπου οι σπουδές Ιατρικής κρίνονται στην πράξη. Στο πρόγραμμα της Στιπ τα κλινικά αντικείμενα ξεκινούν από την Προπαιδευτική Παθολογία στο τρίτο έτος και συνεχίζονται στο τέταρτο και πέμπτο έτος με τις μεγάλες ειδικότητες. Το τελευταίο εξάμηνο είναι αφιερωμένο σε πρακτική άσκηση σε έξι τομείς.

• Γενική Ιατρική: 8 ECTS
• Παθολογία: 5 ECTS
• Χειρουργική: 5 ECTS
• Μαιευτική και Γυναικολογία: 4 ECTS
• Παιδιατρική: 4 ECTS
• Επιλεγόμενο κλινικό μάθημα: 4 ECTS

Σε μία από τις δημοσιευμένες εκδόσεις του προγράμματος προβλέπεται και πτυχιακή εργασία 10 ECTS στο δωδέκατο εξάμηνο. Οι ακριβείς υποχρεώσεις διαφέρουν ανάλογα με την έκδοση του προγράμματος της χρονιάς εισαγωγής σας, και γι' αυτό είναι χρήσιμο να ζητάτε το ισχύον πρόγραμμα γραπτά.

Ένα ερώτημα που αξίζει να θέσετε στη Γραμματεία είναι σε ποια νοσοκομεία και με ποια ομάδα φοιτητών γίνεται η άσκηση, πόσοι φοιτητές αντιστοιχούν σε κάθε κλινική ομάδα και σε ποια γλώσσα εκπαιδεύεστε στο κρεβάτι του ασθενούς. Οι απαντήσεις θα σας δείξουν τι εμπειρία θα αποκομίσετε.

Σε ποια γλώσσα διδάσκονται στην πράξη τα αγγλόφωνα προγράμματα της Στιπ;

Η γλώσσα διδασκαλίας είναι το πρώτο θέμα που συζητούν μαζί μας οι φοιτητές που σκέφτονται να φύγουν. Ένα πρόγραμμα με τίτλο «στα αγγλικά» δεν εγγυάται από μόνο του ότι όλα τα μαθήματα, όλες οι ασκήσεις και όλες οι εξετάσεις γίνονται στα αγγλικά. Το αναφέρουμε χωρίς να κρίνουμε πρόσωπα ή ιδρύματα, ως παρατήρηση από τις περιπτώσεις που έχουμε δει.

Στο πρόγραμμα του πρώτου έτους υπάρχει ήδη μάθημα μακεδονικής γλώσσας. Αυτό από μόνο του δεν είναι πρόβλημα, αφού η γνώση της τοπικής γλώσσας βοηθά στην κλινική επαφή με ασθενείς. Γίνεται όμως ζήτημα όταν φοιτητές αναμένουν πλήρη αγγλόφωνη διδασκαλία και διαπιστώνουν ότι μέρος της ύλης, των σημειώσεων ή των προφορικών εξετάσεων προϋποθέτει τα μακεδονικά.

Η κλινική πρακτική στην Ιατρική είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη. Ο ασθενής μιλά τη γλώσσα της χώρας, και ο φοιτητής χρειάζεται να παίρνει ιστορικό, να ακούει και να εξηγεί. Πριν αποφασίσετε, ρωτήστε γραπτά ποιο ποσοστό των μαθημάτων του έτους σας διδάσκεται στα αγγλικά και σε ποια γλώσσα διεξάγονται οι εξετάσεις.

Γιατί ορισμένοι φοιτητές δυσκολεύονται ή δεν θέλουν να συνεχίσουν στη Στιπ;

Κατά την εμπειρία μας, η ποιότητα διδασκαλίας στα πανεπιστήμια της Βόρειας Μακεδονίας είναι χαμηλότερη από ό,τι σε αντίστοιχα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια. Το λέμε ως επαγγελματική εκτίμηση από την καθημερινή μας δουλειά και όχι ως κατάταξη, και δεν αφορά συγκεκριμένα πρόσωπα. Οι φοιτητές που επικοινωνούν μαζί μας περιγράφουν συνήθως τέσσερα θέματα.

• Γλώσσα διδασκαλίας: αναμένουν πλήρως αγγλόφωνα μαθήματα και συναντούν μικτή διδασκαλία.
• Προσωπικό: λείπουν διδάσκοντες που μιλούν άνετα αγγλικά, με αποτέλεσμα ύλη που μεταφέρεται χωρίς βάθος.
• Πρακτική εκπαίδευση: περιορισμένες θέσεις και μεγάλες ομάδες στα εργαστήρια και στις κλινικές.
• Πρόοδος: συσσώρευση μαθημάτων, επαναλήψεις και έλλειψη καθοδήγησης.

Σε αυτά προστίθενται προσωπικοί λόγοι: η απόσταση από την οικογένεια, το κόστος διαμονής, η επιθυμία για επαγγελματική πορεία σε άλλη χώρα της Ευρώπης. Για όποιον σκοπεύει να εργαστεί στο εξωτερικό, το πανεπιστήμιο στο οποίο ολοκληρώνεται το πτυχίο έχει πρακτική σημασία, γιατί από αυτό εξαρτάται ποιες διαδικασίες αναγνώρισης θα χρειαστεί να ακολουθήσει ο απόφοιτος.

Γιατί μεταφέρουν κάθε χρόνο πολλοί φοιτητές τις σπουδές τους εκτός Βόρειας Μακεδονίας;

Κάθε χρόνο συνοδεύουμε φοιτητές από τη Βόρεια Μακεδονία προς άλλα πανεπιστήμια της Ευρώπης. Ο αριθμός δεν είναι κατάταξη ούτε στατιστική, είναι απλώς η καθημερινότητά μας: οι αιτήσεις που λαμβάνουμε και οι φάκελοι που προετοιμάζουμε.

Τα κίνητρα ποικίλλουν. Άλλοι θέλουν να ζήσουν την Ιατρική σε περιβάλλον όπου η διδασκαλία γίνεται σταθερά στα αγγλικά. Άλλοι ψάχνουν μεγαλύτερη κλινική έκθεση, καλύτερα εξοπλισμένα εργαστήρια ή ευρύτερες δυνατότητες για ειδικότητα στο εξωτερικό. Άλλοι έχουν μείνει πίσω στα μαθήματα και χρειάζονται νέα αρχή.

Η μεταφορά δεν σημαίνει ότι χάνεται ό,τι έχει γίνει. Τα μαθήματα που έχετε περάσει εξετάζονται από το πανεπιστήμιο υποδοχής, και σε πολλές περιπτώσεις ένα μέρος τους μπορεί να αναγνωριστεί. Δεν υπάρχει υπόσχεση αναγνώρισης ή εισδοχής, γιατί η απόφαση ανήκει στο πανεπιστήμιο και εξαρτάται από την περίπτωση.

Πώς γίνεται η μεταφορά σπουδών από τη Στιπ σε πανεπιστήμιο της Ευρώπης;

Η μεταφορά σπουδών είναι σύνθετη διαδικασία, γιατί αφορά αναγνώριση μαθημάτων, σωστό έτος ένταξης, έγγραφα σε δύο χώρες και προθεσμίες. Η Medschool Experts έχει σχεδόν δέκα χρόνια εμπειρίας στη μεταφορά σπουδών παγκοσμίως και αναλαμβάνει όλη τη διαδικασία.

• Πρώτος έλεγχος: εξετάζουμε την αναλυτική βαθμολογία, τα ECTS, το πρόγραμμα σπουδών και το ιστορικό σας.
• Επιλογή: προτείνουμε πανεπιστήμια από τα 25+ της Ευρώπης που ταιριάζουν στο προφίλ και στον προϋπολογισμό σας.
• Φάκελος: ετοιμάζουμε τα έγγραφα, τις μεταφράσεις και την επικοινωνία με το πανεπιστήμιο υποδοχής.
• Απόφαση: το πανεπιστήμιο υποδοχής αποφασίζει για την αναγνώριση και την ένταξη, ανάλογα με την περίπτωση.

Μην περιμένετε να εξαντλήσετε όλα τα εξάμηνα ή τις προσπάθειές σας πριν ζητήσετε πληροφορίες. Όσο νωρίτερα γίνει ο έλεγχος, τόσο περισσότερες επιλογές έχετε, και τόσο πιο ήρεμα αποφασίζετε χωρίς πίεση χρόνου.

Τι ισχύει για την αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων και την Οδηγία 2005/36/ΕΚ;

Η Οδηγία 2005/36/ΕΚ ρυθμίζει την αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων μεταξύ των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου. Για επαγγέλματα όπως ο γιατρός, ο οδοντίατρος και ο φαρμακοποιός προβλέπονται ελάχιστες προδιαγραφές εκπαίδευσης που επιτρέπουν την αναγνώριση του τίτλου με ενιαίους κανόνες.

Η Βόρεια Μακεδονία δεν είναι κράτος μέλος της ΕΕ. Για τίτλους που απονέμονται εκεί, κάθε χώρα υποδοχής διαθέτει τη δική της διαδικασία και τις δικές της προϋποθέσεις. Οι διαδικασίες αυτές μπορεί να περιλαμβάνουν πρόσθετο έλεγχο εγγράφων ή εξετάσεις και διαφέρουν σημαντικά από χώρα σε χώρα. Δεν κάνουμε εδώ κρίση για κανένα πρόγραμμα· περιγράφουμε το πλαίσιο.

Αν γνωρίζετε από νωρίς ότι θέλετε να εργαστείτε σε συγκεκριμένη χώρα, είναι λογικό να εξετάσετε αν το πανεπιστήμιο που θα σας δώσει το πτυχίο εντάσσεται στο ενιαίο ευρωπαϊκό πλαίσιο. Αυτό είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους φοιτητές εξετάζουν μεταφορά σε πανεπιστήμιο κράτους μέλους της ΕΕ.

Τι μπορείτε να κάνετε αν έχετε χάσει την φοιτητική ιδιότητα;

Αν η φοίτησή σας έχει διακοπεί ή έχετε χάσει τη φοιτητική σας ιδιότητα στη Στιπ, το πρώτο βήμα είναι να μάθετε ακριβώς τι συνέβη. Στον κανονισμό του πανεπιστημίου υπάρχει διαδικασία ανανέωσης της φοιτητικής ιδιότητας, όπου ο αρμόδιος αποφασίζει ποιες εξετάσεις αναγνωρίζονται και ποιες επαναλαμβάνονται. Ρωτήστε γραπτά πώς εφαρμόζεται στην περίπτωσή σας και ποια είναι η προθεσμία.

Παράλληλα, εξετάζουμε μαζί σας εναλλακτικές διαδρομές. Ελέγχουμε τα έγγραφά σας, δηλαδή ποια μαθήματα έχετε περάσει και ποια έτη έχετε ολοκληρώσει. Αναζητούμε πανεπιστήμια της Ευρώπης όπου η περίπτωσή σας μπορεί να εξεταστεί και προετοιμάζουμε τον φάκελο με τα απαραίτητα έγγραφα.

Δεν μπορούμε να υποσχεθούμε επανεγγραφή, εισδοχή ή αναγνώριση μαθημάτων. Σε ορισμένες περιπτώσεις η νέα διαδρομή ξεκινά από χαμηλότερο έτος από αυτό που θα θέλατε, και είναι σημαντικό να το γνωρίζετε από την αρχή. Η εμπειρία μας δείχνει ότι όσοι ζητούν βοήθεια νωρίς έχουν περισσότερες επιλογές.

Ποια έγγραφα χρειάζεστε για να ελεγχθεί η περίπτωσή σας;

Ο πρώτος έλεγχος είναι άτυπος και δεν απαιτεί πλήρη φάκελο. Όσο περισσότερα στοιχεία έχετε, τόσο πιο ακριβής είναι η εικόνα που μπορούμε να σας δώσουμε.

• Αναλυτική βαθμολογία με μαθήματα, βαθμούς και μονάδες ECTS
• Το ισχύον πρόγραμμα σπουδών της χρονιάς εισαγωγής σας
• Ταυτότητα ή διαβατήριο και το απολυτήριο
• Βεβαιώσεις επικύρωσης εξαμήνων και τυχόν βεβαίωση παύσης
• Η απόφαση του πανεπιστημίου, αν η φοιτητική ιδιότητα έχει διακοπεί

Ζητήστε από τη Γραμματεία να σας χορηγήσει τα έγγραφα στα αγγλικά και με σφραγίδα. Τα πανεπιστήμια υποδοχής δουλεύουν συνήθως με επίσημα αντίγραφα και, ανάλογα με τη χώρα, με επικυρωμένες μεταφράσεις. Σας καθοδηγούμε βήμα προς βήμα.

Ποια λάθη να αποφύγετε πριν αποφασίσετε για τη συνέχεια των σπουδών σας;

• Δεν περιμένετε την τελευταία εξεταστική· οι επιλογές μειώνονται όσο περνά ο χρόνος.
• Δεν παραιτείστε από τη φοιτητική σας ιδιότητα πριν ξέρετε τι θα ακολουθήσει.
• Δεν βασίζεστε σε προφορικές διαβεβαιώσεις· ζητάτε γραπτές απαντήσεις από τη Γραμματεία.
• Δεν υποθέτετε ότι όλα τα μαθήματα θα αναγνωριστούν· η κρίση ανήκει στο πανεπιστήμιο υποδοχής.
• Δεν καταβάλλετε προκαταβολές σε νέο πανεπιστήμιο πριν ελέγξετε το έτος ένταξης και το συνολικό κόστος.

Η καλύτερη προετοιμασία είναι ένας ήρεμος, έγκαιρος έλεγχος όλων των επιλογών, ώστε η απόφαση, είτε να μείνετε είτε να φύγετε, να είναι δική σας και να στηρίζεται σε γεγονότα.